زندگی یعنی همین لبخند باد
“زندگی یعنی همین لبخند باد”
بیتی از فریدون مشیری که یادآور روح امید و حرکت در طبیعت است؛ همان نیرویی که در دل انرژیهای تجدیدپذیر جریان دارد. امروز که ایران در میانه چالشی بزرگ در حوزه انرژی ایستاده، شاید وقت آن رسیده دوباره به این لبخند باد گوش بدهیم.
چند سالی است که هر جا سخن از انرژیهای تجدیدپذیر به میان میآید، ذهن بیشتر ما بیدرنگ به سمت پنلهای خورشیدی و دشتهای آفتابزده میرود. گویی خورشید تنها قهرمان میدان است و باد، آب و زیستتوده در حاشیه ماندهاند. این نگاه یکسویه، هرچند از علاقه ما به توسعه انرژیهای پاک خبر میدهد، اما در عمل میتواند به همان اندازه که مفید است، آسیبزننده هم باشد.
ایران سرزمین تضادهای زیباست؛ کشوری که هم در کویرهایش تابش خورشید بیامان دارد، هم در شمال و شرقش بادهایی خستگیناپذیر میوزند، هم رودخانهها و سدهایی با پتانسیل برقآبی کوچک دارد، و هم منابع گسترده زیستتوده در بخش کشاورزی و دامی. چنین تنوعی را کمتر کشوری دارد؛ اما سیاستهای توسعه انرژی ما در سالهای اخیر تنها بر بخشی از این ظرفیتها تمرکز کردهاند.
توسعه نیروگاههای خورشیدی بدون تردید دستاورد بزرگی است و باید ادامه یابد، اما تکیه بیش از حد بر آن، بهویژه در کشوری با محدودیت زمین و چالش تأمین تجهیزات، به معنای نادیده گرفتن فرصتهایی است که در بادهای شمال، رودبار، منجیل، شرق خراسان و سواحل مکران در انتظارند. در حالیکه بسیاری از کشورها در حال ترکیب هوشمندانه خورشیدی، بادی، برقآبی کوچک و زیستتودهاند تا شبکهای پایدارتر و کمهزینهتر بسازند، ما هنوز در آغاز راه تنوعبخشی ماندهایم.
انرژی تجدیدپذیر وقتی واقعاً «پایدار» است که سبد آن متنوع باشد. اگر باد نوزد، خورشید هست؛ اگر آفتاب نتابد، نیروگاه بادی میچرخد؛ اگر هر دو آرام بگیرند، سدهای کوچک و نیروگاههای زیستتوده انرژی را در جریان نگه میدارند. این تعادل همان چیزی است که امنیت انرژی کشور را تضمین میکند.
امروز لازم است همه بازیگران — از سیاستگذاران و شرکتهای مشاور گرفته تا سرمایهگذاران و پیمانکاران — نگاه خود را از تکمنبعی بودن خارج کنند. توسعه متوازن نه تنها ریسک شبکه را کاهش میدهد، بلکه فرصت اشتغال و رشد منطقهای را نیز در سراسر کشور گسترش میدهد. هر منطقه میتواند انرژی ویژه خود را داشته باشد، اگر بهجای نسخه واحد، برنامهای متناسب با اقلیم و منابع محلی تدوین شود.
توسعه پایدار یعنی استفاده خردمندانه از همه داشتهها؛ یعنی دیدن باد همانقدر که آفتاب را میبینیم، و شنیدن صدای رودخانهها همانقدر که از پنلها سخن میگوییم. آینده انرژی ایران، اگر قرار است سبز و ماندگار باشد، باید بر پایهی تنوع، دانش و نگاه بلندمدت بنا شود.
امروز اگر بخواهیم با اطمینان از توسعه پایدار سخن بگوییم، باید باور کنیم که آینده انرژی ایران نه فقط در تابش خورشید، بلکه در همنوایی باد، آب و خاک معنا پیدا میکند.
همان لبخند آرام بادی که یادمان میآورد:
زندگی یعنی همین لبخند باد…
سید احمد درازگیسو
مدیرعامل شرکت تولیدی آرین مه باد
منبع: سرمقاله فصلنامه برق سبز (متعلق به انجمن انرژیهای تجدیدپذیر ایران)
